Truyện ngắn: Nguồn sống của Nguyễn Ngọc Hà

Từ sau ngày trông thấy chồi non của cây bàng, tôi đâm viết như điên. Tôi chạy đua với thời gian, viết trong mọi đêm. Miệng tôi mở rồi lại đóng. Tôi thèm được đắm mình trong cảm xúc say sưa vẹn nguyên khi chúng tôi chụm đầu trong thư viện trường. Tôi thèm một tôi tràn ngập cảm hứng thơ ngây, ít những rào cản và lo âu như hiện tại.

Ảnh: Nguồn Internet

Nguồn sống

Truyện ngắn: Nguyễn Ngọc Hà

     Tôi viết, phải viết để khi ánh sáng tới, tôi vẫn chưa quên chính mình. Chưa quên đi một tôi của những phút giây còn nhớ khát khao là gì. Viết để khi ánh sáng đến, thân xác này đối mặt với mặt trời không phải một hình hài trống rỗng vô tri. Không phải một con rô bốt hẹn giờ chỉ biết sống trong vòng tròn bất di bất dịch. Không phải cái xác biết mở mắt và hoạt động như được lập trình.

     Lạnh. Tôi thấy lạnh.

     Tôi thấy lạnh không phải vì trí não đã kêu gào muốn nghỉ hay thấy lạnh vì sương đêm đang giăng ngày càng dày. Tôi lạnh buốt từ ngón tay, từ ngón tay cái lạnh bắt đầu chạy dọc toàn thân. Những giọt mồ hôi lăn xuống. Tôi hồ như có thể nghe thấy tiếng nó rơi. Cơn đau dạ dày làm tôi chết lặng, cái cảm giác lạnh lẽo đến đúng lúc bụng dạ tôi quặn lên. Con trỏ chuột dừng lại ở từ “chết”. Dường như tôi thấy nó nhấp nháy theo nhịp thở của mình.

     Tôi gắng sức bò tới giường. Tôi quặn người, nhưng lần này đã đỡ hơn vì có chăn đệm bên dưới. Khi tôi đương quằn quại với cơn đau, bỏ ngỏ những con chữ thì nó đã bắt đầu lén lút, chầm chậm vươn mình và xuất hiện với cái tên mỹ miều: Ban mai. Nhưng dù có xót thương thời gian của mình đến đâu, tôi vẫn lịm đi mất, bỏ ngỏ sự chết cùng con trỏ chuột hãy còn nhấp nháy.

*

     Tôi mơ.

     Đã lâu rồi tôi không mơ. Tôi biết mình mơ vì ông tôi đang ngồi đó. Ông đã mất từ khi tôi còn học cấp ba.

    Tay ông cầm quyển vở ô li màu vàng hơi nhăn bìa. Tôi biết ông đang đọc gì, bên trong quyển vở ấy có ba truyện ngắn đầu tiên tôi viết. Khi ấy tôi mấy tuổi nhỉ? Tôi không nhìn rõ được quyển vở ông cầm trong tay đã được viết bao nhiêu trang. Tôi chỉ thấy ông đọc chăm chú, đôi mắt ông sáng tinh anh. Tôi nhớ ông, người bạn đọc đầu tiên của tôi.

     “Chuyện này hay, mà sao ông thấy nó buồn? Như thể cháu đã lớn, biết buồn.”

     “Không phải đâu ông ơi, đó là nỗi buồn khi ta đã biết tưởng tượng. Cháu viết nó sau khi đọc cuốn sách ở thư viện hôm qua.”

     A tôi nhớ rồi. Đó là lần đầu tôi nghĩ mình thực sự biết buồn là gì. Nỗi buồn bộc phát ngay trong tâm hồn tôi, từ những dòng chữ im lìm tưởng chừng vô hại. Tôi không biết nỗi buồn có thể khiến người ta say sưa như thế. Say sưa muốn tràn trề khỏi thân thể, muốn hét lên, muốn nói thật nhiều. Say sưa đến cạn kiệt sức sống, đến quên mất thời gian, đến muốn tạ ơn đất trời vì có văn chương trên đời, để biết buồn với những thứ xa xôi đẹp đẽ. Say sưa trong bút, mực và con chữ, đến muốn quên đi đời mình.

     Đến khi cơn say qua, mở mắt ra tôi hoảng hốt thấy hiện thực. Còn đâu những nỗi buồn đẹp và thiết tha. Còn đâu những mộng mơ và những cái kết có hậu. Còn đâu những gì ta có thể tự thêu dệt và tự đắm chìm. Hiện thực không phải một tấm thảm mặc ta đan cài. Nó là một thứ gì nghiêm túc, thực tế, khắc nghiệt và đáng sợ. Nó buộc ta ít khi ngồi mà ta chỉ toàn đứng. Ta thậm chí, ít khi đứng mà còn phải đi, đôi khi còn phải chạy. Chắc vì lẽ ấy, tôi hâm mộ tất cả những nhà văn có tuổi thơ khốn khó hay cuộc đời khốn khổ. Họ đưa được nỗi đau của mình, một cách từ tốn, mãnh liệt, vượt khỏi hiện thực của thời đại. Họ đưa nó chạm đến bao tâm hồn và vì thế nỗi buồn đã không phải một điều gì hư vô. Tôi khát khao được như họ. Họ tạo ra những con chữ thay đổi cuộc đời, dù cho phần nhiều những thay đổi ấy đều đánh đổi bằng nỗi đau hay sự tuyệt vọng.

     Rồi bỗng nhiên, mọi ánh sáng trong giấc mơ như bị hút lại. Tôi thấy mờ mờ một bóng hình khác không phải ông nội. Một người với giọng buồn bã biết bao. Một nỗi buồn mà đến tận bây giờ tôi vẫn chẳng thể viết lại.

      “Tớ sẽ không bao giờ viết nữa.”

     Nỗi buồn của những nhà văn thường theo họ suốt cả đời. Còn nỗi buồn của tôi, nỗi buồn sâu thẳm nhất, mãi mãi dừng lại ở tuổi hai mươi, trên đôi môi đoạn tuyệt.

     Có phải tôi sắp chết? Có phải tôi đang hấp hối như con trỏ chuột lấp láy trên bàn hình sáng loà. Tôi cứ nhìn thấy những điều từ xưa, rất xưa. Những ký ức như đèn kéo quân lũ lượt xâm chiếm, bủa vây tôi.

     Hoá ra đây là cảm giác cận kề với cái chết?

*

     Tôi tỉnh.

     Không phải trên chiếc giường nhàu nhĩ, tôi tỉnh táo một cách đáng kinh ngạc, dù tôi nhớ mình đã phải đấu tranh với cơn đau bụng như sống đi chết lại tối qua. Quanh tôi một màu trắng và mùi thuốc khử trùng. Tôi nhận ra mình đang ở bệnh viện.

     Cam ngồi cạnh giường tôi. Cậu đang chăm chú gọt một quả lê. Thứ quả vừa nhìn thôi đã thấy lạnh, huống chi giờ đã là tháng mười hai.

     Thấy tôi cựa mình, Cam vội bỏ con dao xuống:

     “Tỉnh rồi à? Có thấy đau ở đâu nữa không?”

     “Sao tao…”

     “Sao sao cái gì. Mày bị xuất huyết dạ dày với thiếu dinh dưỡng nặng đấy. May buổi sáng tự dưng tao muốn làm người tốt, đi mua bát phở mang sang cho mày. Chẳng thấy ai thưa mà cửa thì vẫn mở he hé. Tao bảo rồi, sống hại thế có ngày chết không kịp ngáp.”

     Cam tiếp tục lải nhải không ngừng, như thể cậu chỉ chờ tôi tỉnh dậy để giáo huấn. Tôi không nghe rõ lắm những gì cậu nói. Tôi chỉ mải nhìn những chuyển động trên môi cậu. Sao mà tôi ghét cái sự sinh động của nó đến thế. Với tôi, đó là sự sinh động của bánh xe hiện thực. Đó là sự sinh động không có chỗ cho những nỗi buồn trong quá khứ. Nó sinh động, rộn rã đến mức, đôi khi tôi thấy chính cậu trở nên xa lạ với tôi.

      Tôi khẽ cử động đôi tay đang cắm kim chuyền, dòng nước lạnh băng vẫn đang chảy vào người.

     “Lúc ngủ tao mơ nhiều lắm, tưởng chết rồi cơ.” Tôi bảo.

     Cam trợn mắt, không liệu được sau khi tỉnh dậy, tôi nói ngay câu xui xẻo như thế.

     “Mày có bị điên không? Ăn uống cho đầy đủ vào thì còn lâu mới chết! Ăn cháo nhá? Tao mới mua về đấy. Còn bát phở thì ăn thay mày rồi.”

     Tôi phì cười, đón lấy bát cháo. Bỗng tôi nhớ ra, mình cần phải nhắn tin xin nghỉ làm, hôm nay vẫn là ngày làm việc trong tuần.

     “Ơ, điện thoại của tao.”

     “Ơ gì, của mày đây.”

     Ba ngày trong viện có vui không? Với tôi thì có. Với người khác, nằm viện chẳng khác nào cực hình. Đúng mà. Nơi này là ranh giới giữa sống và chết. Nhưng với tôi, ba ngày này là ba ngày tôi hoà hợp với ánh sáng. Tôi không còn sợ hãi hay hoảng hốt mỗi khi nắng chạm mi. Tôi không vội vã, không quên bản thân.

     Cam đến thăm tôi hàng ngày sau giờ làm. Thân nhau từ thuở còn đi học, chúng tôi trở thành một mảnh ghép khó mà tách rời khỏi nhau. Cam luôn có sự tươi trẻ và lạc quan như thể cậu mãi mãi dừng ở tuổi đôi mươi, còn tôi thì luôn như đang đau khổ vì bị cuộc đời đập cho tơi bời. Lúc nào tôi cũng thấy mình như đang kèn cựa với đủ thứ, nhất là thời gian và ánh sáng.

     “Mai là xuất viện được rồi đấy, tao vừa xem bảng tin bệnh nhân bên ngoài.” “Nhanh thế cơ à?” Tôi thấy hơi hụt hẫng. Tay lướt trên bàn phím hơi ngừng lại. Từ khi vào viện, công việc sáng tác của tôi được liền mạch và trơn tru hơn. Không hiểu sao, có lẽ vì đây là nơi của nỗi buồn. Ngôn từ của tôi có thể len vào những kẽ hở ấy, dệt nên câu chuyện của riêng mình.

     “Cười lên một cái coi nào. Có ai như mày không? Chỉ muốn ở viện không muốn ra? Khùng!” Cam trợn mắt, chừng như muốn đánh vào đầu tôi.                

     “Đừng để đam mê trở thành nỗi đau chứ.” Cam bảo.

     “Tại sao tao cứ thấy sự viết của mày còn khiến mày đau đầu hơn những con số trong công việc nhỉ? Người ta đau đầu vì công việc, còn mày đau đầu vì đam mê.”  

     Tôi mấp máy môi, ấy mà chẳng thể phát ra tiếng. Tôi không thể nói với cậu rằng, suốt cả năm qua những con số đã xoay tôi quay như chong chóng. Một năm vất vả, dịch bệnh qua đi, kinh tế khó khăn hơn. Quá nhiều thứ phải lo, quá nhiều thứ cuốn chặt lấy tôi. Quá nhiều thứ khiến chúng ta phải chép miệng mà nói: “Ừ, cũng đã lâu lắm rồi”. Tôi bỏ quên sự viết của mình, càng quên thì cái hố đen trong tôi càng lớn, khao khát viết càng mạnh mẽ mà không thể lấp đầy.

     Thói quen là một thứ để ta chạy đua với thời gian. Cam từ bỏ giấc mơ viết lách của mình vào năm chúng tôi hai mươi tuổi, tôi tự hỏi liệu mình có thể giữ lại chút gì cho cậu, qua những con chữ chúng tôi từng cùng nhau say mê. Và tôi quyết định, nếu một trong hai đã hoàn toàn, tự nguyện thả mình vào những guồng quay khác của cuộc sống, lãng quên văn chương, thì tôi sẽ là người lưu giữ. Một người đương đầu với ký ức và thời gian. Một người chuẩn bị đủ lâu, đủ đầy cho những khả năng một ngày cậu quay lại, vẫn thấy được chút gì vương lại từ quá khứ tươi đẹp của chúng tôi.

     Từ sau ngày trông thấy chồi non của cây bàng, tôi đâm viết như điên. Tôi chạy đua với thời gian, viết trong mọi đêm. Miệng tôi mở rồi lại đóng. Tôi thèm được đắm mình trong cảm xúc say sưa vẹn nguyên khi chúng tôi chụm đầu trong thư viện trường. Tôi thèm một tôi tràn ngập cảm hứng thơ ngây, ít những rào cản và lo âu như hiện tại. Tôi viết cho Cam hay tôi đang viết cho chính tôi? Tôi đang viết với khát khao tìm về một hứng khởi xa xưa? Tôi viết để tìm kiếm những nỗi buồn sâu sắc, hoá những nỗi buồn ấy vào sự viết. Tôi viết như một sự níu giữ tâm hồn mình giữa guồng quay cơm áo gạo tiền.

*

     Ngày cuối cùng của tháng mười hai, tôi ra viện. Bầu trời dần trở nên trong vắt và gió bớt khô hanh. Sự hân hoan ẩn mình trong không khí. Hình như tôi còn nghe thấy âm thanh lao xao, những tiếng reo vui.

     Cam đến giúp tôi thu dọn đồ đạc. Chẳng hiểu sao hôm nay cậu cứ lầm lì, như thể vừa bị ai đấm.

     “Sao hôm nay tao chưa thấy mày cười?” Tôi rón rén hỏi Cam.

     “Tao không thể cười được khi hôm qua tao phát hiện ra hình như bạn mình muốn chết?” Cam ngồi phịch lên giường, mắt cậu rưng rưng như con cún.

      Cam là thế. Luôn biểu đạt thái độ một cách trực tiếp, nhất là với người thân quen. Tôi không hiểu vì sao cậu lại nói thế.

     Cam chỉ vào màn hình máy tính đen sì của tôi. Như thói quen, Cam giúp tôi lưu lại mọi thứ trước khi tắt máy. Bản word trên máy tính hãy còn dừng trước từ chết. Tôi viết: “Có lẽ tôi sẽ chết.” Cậu không đọc tiếp bên trên. Cam là người rất tôn trọng sự riêng tư.

     “Ai mà chẳng chết?” Tôi giải thích.

     “Tao viết vậy là tao sẽ chết thật à?”

     “Câu hỏi này sẽ uy tín hơn nếu sau đó mày không vào viện.” Cam bảo.

     “Nhưng tao còn yêu đời lắm.” Tôi quả quyết.

     “Chứng minh đi?” Cam ngẩng mặt nhìn tôi. Đôi mắt cậu nghiêm túc biết mấy. Ánh sáng xiên qua ô cửa sổ, đậu lên hàng mi rung rinh.

     “Tao còn trẻ!” Tôi kiêu hãnh nói và trong một giây (có lẽ vì vẫn đang hơi hâm hấp sốt), tôi tiến đến ôm lấy cậu, khẽ thầm thì.

     “Vì mày vẫn ở đây”.

     “Tao đã luôn muốn viết cho mày. Tao đã luôn viết thay cho chúng ta. Tao đã luôn muốn níu giữ khoảnh khắc chúng ta hai mươi tuổi và trước cả hai mươi tuổi. Trong hàng vạn khoảnh khắc ấy, tao chưa từng nói với mày rằng tao muốn làm bạn đọc của mày mãi mãi.”

     Cam không nói gì, cậu chỉ cười khúc khích.

     Ánh sáng chẳng còn đáng sợ lắm như tôi vẫn tưởng trong suốt ba năm qua. Chúng tôi không thể dừng lại ở tuổi hai mươi. Chúng tôi vẫn còn thật nhiều câu chuyện phía trước, nhiều điều để sống và để viết./.

N.N.H