Tác phẩm dự thi: Viết về Nông thôn mới tỉnh Điện Biên năm 2022 Huyện vùng cao Điện Biên Đông nỗ lực xây dựng nông thôn mới

Điện Biên Đông là huyện nghèo thụ hưởng Chương trình 30a, điều kiện kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn. Chính vì vậy, từ khi triển khai, huyện luôn xác định Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới là nguồn lực, động lực quan trọng để thúc đẩy xóa đói giảm nghèo, thay đổi diện mạo khu vực nông thôn, miền núi. Trong giai đoạn vừa qua, huyện Điện Biên Đông đã đạt được nhiều kết quả nổi bật trong xây dựng nông thôn mới.

Pá Nặm là bản đông dân cư của xã Chiềng Sơ, huyện Điện Biên Đông. Bản có 95 hộ với gần 450 nhân khẩu. Nhiều năm qua, bản vẫn chưa có nhà văn hóa để hội họp, sinh hoạt. Nguyên nhân chính là do nguồn lực đầu tư của Nhà nước hạn chế trong khi đời sống của đại bộ phận người dân trong bản còn khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao. Bởi vậy, vừa qua, khi được đầu tư xây dựng nhà văn hóa khang trang, rộng rãi bà con trong bản hết sức vui mừng, phấn khởi. Anh Lò Văn Thỏa, trưởng bản Pá Nặm chia sẻ: Trước đây, khi chưa có nhà văn hóa thì dân bản họp hành đều tập trung tại nhà mình. Nhà mình thì chật chội, sinh hoạt không được thuận tiện. Bây giờ, bản được đầu tư xây dựng nhà văn hóa rồi thì có chỗ họp hành, sinh hoạt rộng rãi, việc tuyên truyền chủ trương đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước cũng thuận lợi hơn.
Công trình nhà văn hóa bản Pá Nặm được thực hiện từ nguồn vốn xã hội hóa: Công an huyện Điện Biên Đông hỗ trợ 80 triệu đồng, dân bản đóng góp ngày công lao động và một phần vật liệu xây dựng. Ông Lường Văn Thể, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sơ cho biết: Với phương châm xã hội hóa, những năm gần đây, xã Chiềng Sơ đã xây dựng thêm một số nhà văn hóa bản. Đến nay toàn xã đã có 10/17 bản có nhà văn hóa. Trong thời gian tới, xã sẽ tiếp tục tuyên truyền vận động bà con hiến đất, góp công và kêu gọi xã hội hóa để phấn đấu xây dựng 7 nhà văn hóa còn lại. Từ đó, góp phần đạt tiêu chí số 6 trong xây dựng nông thôn mới về Cơ sở vật chất văn hóa.

Thời điểm bắt tay vào xây dựng nông thôn mới, xã Chiềng Sơ mới chỉ đạt 2 - 3 tiêu chí. Vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, đến nay, xã đã đạt 11/19 tiêu chí. Tương tự Chiềng Sơ, nhiều xã trên địa bàn huyện Điện Biên Đông khi bắt đầu thực hiện Chương trình mới chỉ đạt từ 3 - 4 tiêu chí. Đến nay, sau hơn 10 năm triển khai thực hiện, với nỗ lực không ngừng nghỉ, huyện Điện Biên Đông đã đạt được nhiều kết quả nổi bật trong xây dựng nông thôn mới. Huyện đã có 4 xã cơ bản đạt chuẩn nông thôn mới gồm Mường Luân, Luân Giói, Pu Nhi và Na Son. Các xã còn lại bình quân đạt trên 11 tiêu chí/xã. Diện mạo khu vực nông thôn, miền núi có nhiều đổi thay, đời sống vật chất, tinh thần của người dân không ngừng được cải thiện, nâng cao. Các công trình trụ sở xã, trạm y tế, trường học nhà văn hóa từng bước được đầu tư xây dựng; 13/13 xã có đường ô tô đi từ huyện đến trung tâm xã; Hệ thống thủy lợi, công trình nước sinh hoạt cơ bản đáp ứng cho sinh hoạt và sản xuất; Tỷ lệ hộ nghèo giảm qua từng năm. v.v...

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, huyện Điện Biên Đông cũng gặp nhiều khó khăn, thách thức trong thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Quay trở lại câu chuyện xây dựng nông thôn mới của xã Chiềng Sơ. Trong số 8 tiêu chí chưa đạt có những tiêu chí rất khó thực hiện. Đó là: Tiêu chí số 10 về thu nhập, xã mới đạt 14 triệu đồng/người /năm, thấp hơn nhiều so với chuẩn thu nhập nông thôn mới quy định là 26 triệu đồng/người/năm. Tiêu chí số 11 về tỷ lệ hộ nghèo, số hộ nghèo toàn xã còn chiếm trên 60%. Qua rà soát, có một thực tế là hầu hết các xã trên địa bàn huyện Điện Biên Đông đều gặp khó khăn trong thực hiện các tiêu chí then chốt, như: Tiêu chí số 2 về giao thông, tiêu chí số 4 về điện, tiêu chí số 5 về trường học, tiêu chí số 6 về cơ sở vật chất văn hóa, tiêu chí số 10 về thu nhập và tiêu chí số 11 về tỷ lệ hộ nghèo. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc khó đạt các tiêu chí trên nhưng cơ bản vẫn là do những khó khăn đặc thù của huyện miền núi 30a như xuất phát điểm thấp, nguồn lực đầu tư hạn chế, đời sống của đại bộ phận người dân chủ yếu dựa vào nông nghiệp.v.v.

Không chỉ tại xã Chiềng Sơ, Háng Lìa, ngay với xã cơ bản đạt chuẩn nông thôn mới như Mường Luân, Luân Giói, một số tiêu chí cũng rất khó để đạt được trong thời gian ngắn. Chẳng hạn, với xã Mường Luân, đến hết năm 2021, xã đạt được 17/19 tiêu chí. Hai tiêu chí chưa đạt lại là hai tiêu chí khó thực hiện nhất: Tiêu chí số 10 về thu nhập và tiêu chí số 11 về tỷ lệ hộ nghèo. Ông Lò Văn Mai, Chủ tịch UBND xã cho biết: Đối với hai tiêu chí này, xã xác định rõ để nâng cao thu nhập, giảm tỷ lệ hộ nghèo ngoài các chương trình, dự án hỗ trợ của Đảng, Nhà nước thì rất cần sự chủ động, nỗ lực của chính người dân trong việc vươn lên phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Trong thời gian qua, xã đang tập trung tuyên truyền, vận động người dân đẩy mạnh phát triển chăn nuôi tập theo hướng hàng hóa; chuyển dịch cơ cấu cây trồng, đặc biệt là tập trung vào trồng là cây ăn quả như cam, xoài, nhãn.

Mục tiêu của chương trình xây dựng nông thôn mới là thay đổi diện mạo, nâng cao đời sống tinh thần, vật chất cho người dân khu vực nông thôn miền núi. Bởi vậy cùng với đầu tư xây dựng về cơ sở hạ tầng như giao thông, thủy lợi, điện lưới, trường học, nhà văn hóa thì mấu chốt của xây dựng nông thôn mới chính là nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống cho người dân. Với đặc thù của huyện vùng cao, đời sống của đại bộ phận đồng bào dựa chủ yếu vào sản xuất nông nghiệp, vậy nên thúc đẩy tái cơ cấu, phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa hướng đi được huyện Điện Biên Đông lựa chọn và tập trung thực hiện. Ông Nguyễn Trọng Huế, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Điện Biên Đông cho biết về định hướng của huyện trong thực hiện các tiêu chí khó của chương trình xây dựng nông thôn mới: Trên cơ sở xác định rõ những khó khăn, huyện tập trung tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân đẩy mạnh phát triển kinh tế. Trong đó, tập trung vào các cây trồng chủ lực như lúa chất lượng cao, một số loại cây ăn quả và cây mắc ca. Đồng thời, phát triển các sản phẩm OCOP như bí xanh, khoai sọ, lạc đỏ theo hướng liên kết, đảm bảo đầu ra ổn định. Về chăn nuôi, huyện tiếp tục thúc đẩy phát triển chăn nuôi đại gia súc theo hướng hàng hóa. Từ đó, góp phần nâng cao thu nhập cho bà con nông dân khu vực nông thôn.

Hơn mười năm qua, Chương trình xây dựng nông thôn mới thực sự đã góp phần thay đổi diện mạo khu vực nông thôn, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân huyện Điện Biên Đông. Tuy nhiên, đến nay huyện Điện Biên Đông vẫn chưa có xã nào được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới. Những tồn tại, hạn chế trong xây dựng nông thôn mới vẫn chưa được khắc phục triệt để, chẳng hạn như: Tiến độ thực hiện các tiêu chí đạt chuẩn còn chậm; Chất lượng một số tiêu chí đã đạt nhưng ở mức độ thấp; Nguồn lực huy động xây dựng nông thôn mới chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Đây là thách thức rất lớn, đòi hỏi huyện Điện Biên Đông cần có lộ trình và giải pháp phù hợp với tình hình thực tiễn. Từ đó, tiếp tục thực hiện hiệu quả Chương trình xây dựng nông thôn mới, góp phần tạo động lực, sức bật cho công cuộc xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế xã hội của huyện.  
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Bảo Uyên